Wysokość składek ZUS dla jednoosobowej firmy zależy od etapu prowadzenia działalności, wybranej ulgi, podstawy wymiaru oraz formy opodatkowania. W 2026 r. przedsiębiorca, który nie korzysta z ulg i ma obowiązek opłacania FP i FS, płaci co najmniej 1 926,76 zł miesięcznie z tytułu składek społecznych, Funduszu Pracy i Funduszu Solidarnościowego, jeśli zdecyduje się na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe. Do tej kwoty należy doliczyć składkę zdrowotną.
Przy minimalnej składce zdrowotnej obowiązującej od lutego 2026 r. na skali podatkowej lub podatku liniowym łączna miesięczna wpłata takiego przedsiębiorcy wynosi co najmniej 2 359,30 zł. Bez ubezpieczenia chorobowego jest to 2 220,83 zł. Zwolnienie z FP i FS ze względu na ukończenie 55 lat przez kobietę albo 60 lat przez mężczyznę należy stosować z uwzględnieniem zasad ustalania miesiąca, od którego zwolnienie przysługuje. Przy tej samej składce zdrowotnej zapłacą odpowiednio 2 220,83 zł z ubezpieczeniem chorobowym albo 2 082,36 zł bez niego.
Artykuł pomoże właścicielom JDG ustalić właściwy wariant składek ZUS, zrozumieć wpływ dostępnych ulg i zaplanować miesięczne rozliczenia firmy.
Najważniejsze informacje
- Składki ZUS przedsiębiorcy obejmują rozliczane oddzielnie ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne, a w określonych przypadkach także wpłaty na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy.
- W 2026 r. pełne składki społeczne z dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym oraz FP i FS wynoszą łącznie 1 926,76 zł miesięcznie, jeśli przedsiębiorca ma obowiązek opłacania obu funduszy.
- Preferencyjne składki społeczne w 2026 r. wynoszą 456,18 zł z dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym. W okresie ulgi na start przedsiębiorca co do zasady opłaca składkę zdrowotną, ale nie podlega z tytułu działalności ubezpieczeniom społecznym i nie nabywa z tego tytułu prawa do świadczeń z ubezpieczenia chorobowego ani wypadkowego.
- Wysokość składki zdrowotnej zależy przede wszystkim od formy opodatkowania oraz dochodu albo przychodu z działalności gospodarczej.
- Od 2026 r. z Małego ZUS Plus można korzystać przez 36 miesięcy w każdym 60-miesięcznym okresie prowadzenia działalności, pod warunkiem spełnienia wymogów ustawowych.
Z czego składają się składki ZUS dla JDG?
Określenie „ZUS dla JDG” obejmuje kilka należności, dla których obowiązują różne zasady ustalania podstawy wymiaru. Ubezpieczenia społeczne zapewniają zabezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe. Ubezpieczenie zdrowotne daje dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej i jest obliczane niezależnie od ulg dotyczących składek społecznych.
Element rozliczeniaCharakter dla przedsiębiorcy
Ubezpieczenie emerytalne
Obowiązkowe, gdy przedsiębiorca podlega ubezpieczeniom społecznym z tytułu działalności
Ubezpieczenia rentowe
Obowiązkowe, gdy przedsiębiorca podlega ubezpieczeniom społecznym z tytułu działalności
Ubezpieczenie wypadkowe
Obowiązkowe razem z ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi
Ubezpieczenie chorobowe
Dobrowolne dla osoby prowadzącej działalność gospodarczą
Ubezpieczenie zdrowotne
Rozliczane oddzielnie na zasadach właściwych dla danej formy opodatkowania
Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy
Obowiązek zależy od podstawy wymiaru, wieku przedsiębiorcy i pozostałych tytułów do ubezpieczeń
Przedsiębiorca może dobrowolnie przystąpić do ubezpieczenia chorobowego z tytułu działalności gospodarczej, jeżeli z tego tytułu obowiązkowo podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Wybór ten wpływa zarówno na miesięczną wysokość składek, jak i na możliwość korzystania ze świadczeń związanych z chorobą lub macierzyństwem po spełnieniu warunków ustawowych.
Przedsiębiorca opłaca składki na FP i FS, jeżeli spełnia warunki dotyczące obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych oraz wymaganej podstawy wymiaru, a ponadto nie osiągnął wieku zwalniającego z obowiązku opłacania tych składek.
Ile wynoszą składki ZUS w 2026 r.?
Nie ma jednej kwoty właściwej dla każdej jednoosobowej działalności gospodarczej. Przed obliczeniem miesięcznej wpłaty trzeba sprawdzić, czy przedsiębiorca korzysta z ulgi na start, preferencyjnych składek ZUS lub Małego ZUS Plus, czy opłaca już duży ZUS. Oddzielnie należy obliczyć składkę zdrowotną.
Sytuacja przedsiębiorcy w 2026 r.Składki społeczne oraz FP i FSSkładka zdrowotna
Ulga na start
Brak składek społecznych
Według formy opodatkowania
Preferencyjny ZUS z ubezpieczeniem chorobowym bez ewentualnych składek FP i FS
456,18 zł
Według formy opodatkowania
Preferencyjny ZUS bez ubezpieczenia chorobowego bez ewentualnych składek FP i FS
420,86 zł
Według formy opodatkowania
Mały ZUS Plus
Kwota zależna od podstawy ustalonej na podstawie dochodu
Według formy opodatkowania
Duży ZUS z ubezpieczeniem chorobowym oraz FP i FS
1 926,76 zł
Według formy opodatkowania
Duży ZUS bez ubezpieczenia chorobowego, z FP i FS
1 788,29 zł
Według formy opodatkowania
Duży ZUS z ubezpieczeniem chorobowym, bez FP i FS ze względu na wiek
1 788,29 zł
Według formy opodatkowania
Duży ZUS bez ubezpieczenia chorobowego oraz bez FP i FS ze względu na wiek
1 649,82 zł
Według formy opodatkowania
Aby ustalić, ile wynosi ZUS, do odpowiedniej kwoty składek społecznych trzeba dodać składkę zdrowotną oraz sprawdzić, czy przedsiębiorca ma obowiązek opłacania FP i FS.
Do porównania poszczególnych wariantów można wykorzystać kalkulator miesięcznych składek i podstawy wymiaru. Obliczenia powinny uwzględniać prawo do ulgi, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, obowiązek opłacania FP i FS, formę opodatkowania oraz dane finansowe firmy.
Jak obliczany jest duży ZUS?
Duży ZUS to potoczne określenie składek społecznych opłacanych na zasadach ogólnych przez przedsiębiorcę, który nie korzysta z obniżonej podstawy. W 2026 r. minimalna podstawa wymiaru wynosi 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.
Prognozowane przeciętne miesięczne wynagrodzenie przyjęte na 2026 r. wynosi 9 420 zł. Oznacza to, że 60% tej kwoty to 5 652 zł.
Aby ustalić, ile wynosi ZUS, do odpowiedniej kwoty składek społecznych trzeba dodać składkę zdrowotną oraz sprawdzić, czy przedsiębiorca ma obowiązek opłacania FP i FS.
Do porównania poszczególnych wariantów można wykorzystać kalkulator miesięcznych składek i podstawy wymiaru. Obliczenia powinny uwzględniać prawo do ulgi, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, obowiązek opłacania FP i FS, formę opodatkowania oraz dane finansowe firmy.
Jak obliczany jest duży ZUS?
Duży ZUS to potoczne określenie składek społecznych opłacanych na zasadach ogólnych przez przedsiębiorcę, który nie korzysta z obniżonej podstawy. W 2026 r. minimalna podstawa wymiaru wynosi 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.
Prognozowane przeciętne miesięczne wynagrodzenie przyjęte na 2026 r. wynosi 9 420 zł. Oznacza to, że 60% tej kwoty to 5 652 zł.
Należność w 2026 r.StawkaKwota od podstawy 5 652 zł
Składka emerytalna
19,52%
1 103,27 zł
Składka rentowa
8%
452,16 zł
Składka wypadkowa
1,67%
94,39 zł
Dobrowolna składka chorobowa
2,45%
138,47 zł
Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy
2,45%
138,47 zł
Łącznie ze składką chorobową oraz FP i FS
1 926,76 zł
Składka wypadkowa w wysokości 94,39 zł została obliczona według stopy 1,67%, stosowanej przez przedsiębiorcę, który zgłasza do ubezpieczenia wypadkowego nie więcej niż dziewięć osób. Przy innej stopie procentowej wysokość składek odpowiednio się zmieni.
Kwota 1 926,76 zł obejmuje składki społeczne w wysokości 1 788,29 zł oraz 138,47 zł na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy. Przedsiębiorca zwolniony z FP i FS ze względu na wiek opłaca 1 788,29 zł z dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym albo 1 649,82 zł bez tego ubezpieczenia.
Jak działają ulga na start i preferencyjny ZUS?
Z ulgi na start może skorzystać przedsiębiorca będący osobą fizyczną, który rozpoczyna działalność po raz pierwszy albo podejmuje ją ponownie po upływie co najmniej 60 miesięcy od ostatniego zawieszenia lub zakończenia działalności. Nie może przy tym wykonywać na rzecz byłego pracodawcy czynności, które w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym wykonywał w ramach stosunku pracy albo spółdzielczego stosunku pracy.
Ulga obowiązuje przez sześć miesięcy od dnia rozpoczęcia działalności gospodarczej. Jeżeli działalność zostanie rozpoczęta w trakcie miesiąca, miesiąca tego nie wlicza się do sześciu pełnych miesięcy korzystania z ulgi. Jeśli przedsiębiorca rozpocznie działalność pierwszego dnia miesiąca, miesiąc ten zostanie już uwzględniony w okresie ulgi. Zawieszenie działalności w tym czasie nie zatrzymuje biegu sześciomiesięcznego okresu.
Korzystanie z ulgi na start co do zasady nie zwalnia z opłacania składki zdrowotnej, chyba że przedsiębiorca spełnia warunki odrębnego zwolnienia przewidzianego w przepisach.
Po zakończeniu lub wcześniejszej rezygnacji z ulgi na start przedsiębiorca może korzystać z preferencyjnej podstawy wymiaru składek, jeżeli spełnia warunki określone w art. 18a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Preferencyjna podstawa składek przysługuje przez pierwsze 24 miesiące kalendarzowe liczone od rozpoczęcia działalności albo od zakończenia lub wcześniejszej rezygnacji z ulgi na start, zgodnie z zasadami liczenia tego okresu, niezależnie od faktycznego podlegania ubezpieczeniom społecznym przez cały ten czas. Minimalna podstawa wymiaru wynosi wówczas 30% minimalnego wynagrodzenia.
W 2026 r. minimalne wynagrodzenie wynosi 4 806 zł, a 30% tej kwoty to 1 441,80 zł. W 2026 r. preferencyjne składki społeczne wynoszą 456,18 zł z ubezpieczeniem chorobowym albo 420,86 zł bez niego, przy minimalnej podstawie 1 441,80 zł i stopie składki wypadkowej 1,67%.
Na czym polega Mały ZUS Plus?
Podstawę Małego ZUS Plus ustala się na podstawie przeciętnego miesięcznego dochodu z poprzedniego roku, z zastosowaniem szczególnych zasad ustalania dochodu przewidzianych w ustawie dla określonych przedsiębiorców. Warunkiem korzystania z Małego ZUS Plus jest prowadzenie działalności przez co najmniej 60 dni kalendarzowych w poprzednim roku kalendarzowym, nieprzekroczenie właściwego limitu przychodów oraz spełnienie pozostałych przesłanek ustawowych.
Podstawa wymiaru składek w ramach Małego ZUS Plus musi mieścić się między 30% minimalnego wynagrodzenia a 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. W 2026 r. składki społeczne w ramach Małego ZUS Plus wynoszą od 456,18 zł do 1 788,29 zł przy dobrowolnym ubezpieczeniu chorobowym i stopie wypadkowej 1,67%, bez uwzględnienia ewentualnych składek FP i FS.
Od stycznia 2026 r. przedsiębiorca spełniający warunki Małego ZUS Plus może korzystać z nowego limitu 36 miesięcy ulgi w 60-miesięcznym okresie, niezależnie od liczby miesięcy wykorzystanych przed 2026 r. Każdy miesiąc, w którym działalność była prowadzona albo ulga wykorzystywana przez co najmniej jeden dzień, liczy się jako pełny miesiąc odpowiedniego okresu.
Ulga obejmuje wyłącznie składki na ubezpieczenia społeczne. Składka zdrowotna nadal jest obliczana zgodnie z formą opodatkowania.
Od czego zależy składka zdrowotna?
Zasady ubezpieczenia zdrowotnego są takie same dla przedsiębiorców opłacających pełne lub preferencyjne składki społeczne oraz korzystających z ulgi na start. Różnice w sposobie obliczania składki wynikają przede wszystkim z formy opodatkowania działalności gospodarczej.
Forma opodatkowaniaPodstawa ustalania składki zdrowotnej
Skala podatkowa
Dochód z miesiąca poprzedzającego miesiąc rozliczenia, z ustawową podstawą minimalną
Podatek liniowy
Dochód z miesiąca poprzedzającego miesiąc rozliczenia, z ustawową podstawą minimalną
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych
Miesięczną podstawę składki zdrowotnej ustala się według właściwego progu przychodowego z bieżącego roku albo, po spełnieniu ustawowych warunków, na podstawie przychodów z poprzedniego roku kalendarzowego
Karta podatkowa
Minimalne wynagrodzenie obowiązujące 1 stycznia danego roku
Na skali podatkowej składka wynosi 9% podstawy, a przy podatku liniowym – 4,9%. W obu przypadkach od lutego 2026 r. miesięczna składka nie może być niższa niż 432,54 zł, czyli 9% minimalnego wynagrodzenia w wysokości 4 806 zł. Za styczeń 2026 r. minimalna składka wynosiła 314,96 zł, ponieważ był to ostatni miesiąc poprzedniego roku składkowego.
W przypadku ryczałtu wysokość składki zależy od przychodów oraz przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale poprzedniego roku. Na potrzeby rozliczeń w 2026 r. przeciętne miesięczne wynagrodzenie wyniosło 9 228,64 zł.
Warto sprawdzić, jak forma opodatkowania wpływa na składkę zdrowotną, ponieważ zmiana progu przychodu lub wysokości miesięcznego dochodu może istotnie wpłynąć na łączną kwotę wpłacaną do ZUS.
Dlaczego składka zdrowotna wymaga rozliczenia rocznego?
Przedsiębiorcy opodatkowani według skali podatkowej, podatkiem liniowym lub ryczałtem ustalają również roczną podstawę oraz roczną wysokość składki zdrowotnej. Niedopłatę wynikającą z rocznego rozliczenia składki zdrowotnej należy opłacić w terminie przekazania dokumentów za kwiecień następnego roku, natomiast zwrot nadpłaty następuje na zasadach i w terminach określonych w przepisach.
W rozliczeniu należy uwzględnić właściwy rok składkowy lub kalendarzowy, miesiące podlegania ubezpieczeniu, formę opodatkowania oraz dane o dochodzie albo przychodzie. Przy zamykaniu roku pomocne jest wyjaśnienie zasad rocznego rozliczenia i podatkowego ujęcia składki zdrowotnej.
Jak składki wpływają na rozliczenie podatkowe i KPiR?
Sposób podatkowego rozliczania składek społecznych i zdrowotnych zależy od rodzaju składki oraz formy opodatkowania. Zapłacone składki społeczne można, na zasadach ustawowych, zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów albo odliczyć od dochodu przy opodatkowaniu skalą lub podatkiem liniowym, natomiast przy ryczałcie odlicza się je od przychodu. Składkę zdrowotną rozlicza się według innych reguł, uzależnionych od formy opodatkowania i obowiązujących limitów.
Dla przedsiębiorcy prowadzącego KPiR ważny jest także moment ujęcia zapłaconych składek oraz zachowanie spójności między ewidencją a deklaracjami rozliczeniowymi. Warto sprawdzić, jak prawidłowo ująć składki ZUS w KPiR, aby właściwie rozdzielić składki społeczne, zdrowotne oraz składki finansowane za inne osoby.
Kiedy opłaca się składki i przekazuje dokumenty?
Przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą opłaca składki i przekazuje dokumenty rozliczeniowe do 20. dnia następnego miesiąca za miesiąc poprzedni. Jeżeli termin przypada w sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, przesuwa się na następny dzień roboczy.
Zgłoszenia do Małego ZUS Plus należy dokonać zasadniczo do końca stycznia danego roku albo w ciągu 7 dni od powstania uprawnienia w trakcie roku, z uwzględnieniem zasad przesuwania terminów oraz przypadków kontynuowania ulgi bez ponownego zgłoszenia. Comiesięczne przekazywanie dokumentów rozliczeniowych pozwala wykazać podstawę i wysokość składki zdrowotnej zależną od bieżących danych finansowych.
Czy wakacje składkowe obniżają ZUS?
Wakacje składkowe umożliwiają zwolnienie za jeden miesiąc w roku z opłacania własnych składek społecznych oraz należnych składek na FP i FS, przy czym zwolnienie obejmuje składki obliczone od najniższej podstawy wymiaru obowiązującej przedsiębiorcę. Z wakacji składkowych może skorzystać przedsiębiorca spełniający ustawowe warunki dotyczące podlegania ubezpieczeniom, liczby zgłoszonych ubezpieczonych, przychodów, współpracy z byłym pracodawcą oraz dostępnego limitu pomocy de minimis. Zwolnienie z dobrowolnej składki chorobowej w ramach wakacji składkowych przysługuje pod warunkiem podlegania temu ubezpieczeniu przez co najmniej jeden dzień w miesiącu złożenia wniosku oraz w miesiącu poprzednim.
Wakacje składkowe nie obejmują składki zdrowotnej ani należności opłacanych za pracowników i inne osoby ubezpieczone. Wniosek RWS o wakacje składkowe należy złożyć elektronicznie przez konto płatnika w eZUS w miesiącu poprzedzającym miesiąc planowanego zwolnienia.
Podsumowanie
Aby ustalić, ile wynosi składka ZUS dla JDG w 2026 r., trzeba przeprowadzić dwa oddzielne obliczenia. Najpierw ustala się składki społeczne właściwe dla ulgi na start, preferencyjnego ZUS, Małego ZUS Plus albo dużego ZUS oraz sprawdza obowiązek opłacania FP i FS. Następnie dolicza się składkę zdrowotną wynikającą z formy opodatkowania oraz wysokości dochodu lub przychodu.
Przedsiębiorca, który nie korzysta z ulg i ma obowiązek opłacania FP i FS, od lutego 2026 r. zapłaci co najmniej 2 359,30 zł miesięcznie, jeśli podlega minimalnej składce zdrowotnej dla skali podatkowej lub podatku liniowego i korzysta z dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Zwolnienie z FP i FS ze względu na wiek stosuje się od miesiąca następującego po miesiącu ukończenia 55 lat przez kobietę lub 60 lat przez mężczyznę, a gdy urodziny przypadają pierwszego dnia miesiąca – od tego miesiąca. Bez dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego kwoty wynoszą odpowiednio 2 220,83 zł i 2 082,36 zł.
SzybkaFaktura.pl może zostać rozszerzona o narzędzia do samodzielnej księgowości, obejmujące KPiR, ryczałt, ewidencję VAT, deklaracje oraz e-deklaracje. Pomaga to uporządkować bieżące rozliczenia jednoosobowej firmy w jednym środowisku.
FAQ - najczęściej zadawane pytania o składkę ZUS dla JDG
Czym są składki ZUS dla jednoosobowej działalności?
Składki ZUS dla JDG to należności związane z ubezpieczeniami społecznymi i ubezpieczeniem zdrowotnym przedsiębiorcy. W określonych przypadkach obejmują także wpłaty na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy.
Czy każda jednoosobowa firma płaci taki sam ZUS?
Nie. Wysokość ZUS zależy od prawa do ulg, zadeklarowanej lub ustawowo ustalonej podstawy składek społecznych, dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, obowiązku opłacania FP i FS, formy opodatkowania oraz dochodu albo przychodu wpływającego na składkę zdrowotną.
Czym preferencyjny ZUS różni się od Małego ZUS Plus?
Preferencyjny ZUS opiera się na podstawie wynoszącej co najmniej 30% minimalnego wynagrodzenia i przysługuje przez określony czas po rozpoczęciu działalności. W przypadku Małego ZUS Plus podstawa zależy od przeciętnego miesięcznego dochodu z poprzedniego roku i musi mieścić się w ustawowych granicach.
Od czego zacząć ustalanie miesięcznej składki?
Najpierw należy określić tytuł do ubezpieczeń oraz prawo do ulgi. Następnie trzeba ustalić podstawę składek społecznych, zdecydować o ubezpieczeniu chorobowym, sprawdzić obowiązek opłacania FP i FS oraz obliczyć składkę zdrowotną właściwą dla danej formy opodatkowania.
Czy ulga na start oznacza brak wszystkich składek?
Nie. Ulga na start dotyczy obowiązkowych ubezpieczeń społecznych. Ulga na start nie zwalnia z obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego, jednak obowiązek opłacania składki zdrowotnej może nie występować po spełnieniu warunków odrębnego zwolnienia ustawowego.
Źródła
- Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, tekst jednolity: Dz.U. z 2026 r. poz. 199: https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/199/text.pdf
- Ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia, Dz.U. z 2025 r. poz. 620: https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/620/text.pdf
- Ustawa z dnia 23 października 2018 r. o Funduszu Solidarnościowym, tekst jednolity: Dz.U. z 2024 r. poz. 1848: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20240001848/T/D20241848L.pdf
- Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, tekst jednolity: Dz.U. z 2025 r. poz. 1461: https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/1461/text.pdf
#udostępnij jeżeli ten artykuł jest przydatny:
